Andi Rumunia na si aver maj baro barvalipen de sar i butǐ thaj le xramosarimata kodoleske kaj si o fondatoro e Romane phirrimasko ande kadava them. Len te prinȝăren le Nikolaes Gheorghe, jekh katar le karaktera save vazdine opre o Kontaktosko Viram anda le Roma thaj Sintura kotar i Organizaciă vaś o Sekuriteto thaj i Kethani-butǐ andi Europa (OSCE).
Si jekh biografikani dokumentarikani produkcia palal o ʒivipen aj i buti e jekhe but śundo militantosqi, o rrom Nicolae Gheorghe, o manuś prinʒardo sar o dad e rromane aktivismosqo and-i Rumuinia, dikhlo sar jekh andar kodola kaj putardǎs o drom kadale butǎqo, aj jekh ambasadoro le rromenqo k-o maśkarthemutno niveli. O filmo sas kerdo katar i Civiko Platforma Aresel.
12 Novembro 1946 – 8 Augusto 2013
„Ko maśkar le berśengo 1970 ov maladăs te vazdel i kampania vaś le manuśenge ćaćimata (…) and-o 1993, kana o komunizmo andral pharadilo, ov vazdăs i angluni Romengi asoćiaciă, o Ćhentro le Romengo vaś i Soćialo Intervenciă thaj Rodimata (CRISS), ka te marel pe vaś o andimos le Romengo and-o sistemo siklărimasko thaj te len than butǐako andi formalno ekonomiă le themeski. Pala o protesto vazdino lestar, ov manglăs e governostar te akharen le Romen pe anaveste, Roma, thaj na Ćigani. Les sas les vi aver barikane sune. Dikhelas te vazden pen 1,000 ćivilne asoćiacie, 200 tikne bisnisură, zorale ȝandimasa terne Roma kaj te nakhen andi politika, ȝi kana lokorres aresen te ovel len sukćeso sar kotor ando themesko ȝivdipen” – katar o Obituaro kaj sasas xramosardo ando The Economist źurnalo.
O projekto si buxlărdo kotar o Romengo Siklăripnasko Fondo (REF), jekh maśkarthemutni fundacia de akanara duj dekade, savi dăs vast karing le Roma kotar o Maśkar, o Esto thaj o vesto Europako thaj kotar i Turkia. O REF dăs grantură, stipendje thaj siklărimaske programă karing le entiteta thaj karing manuśa kaj si len sa kadă i pakiv sar vi o REF and-o kaliteto, ando inkluzivno themesko siklăripe thaj and-i desegregacia le śkolengi thaj ko levelo le klasengo.
Romano Patrimoniumo si jekh projekto kaj kerdăs les thaj kaj arakhel pe and-o proprieteto la Fundaciăko Romengo Siklărimasko Fondo.
O Romengo Siklărimasko Fondo (REF) si jekh maśkarthemutni fundaciă savi kerdilăs and-o 2005 thaj lako reśipe si te nakhavdel o baro siklărimasko dekalaźo reśisarimatengo maśkar le Roma thaj e gaȝe. Trujal lake reprezentativne ofisură, jekh aktivno thaj barărdino networko katar o Maśkar, o Esto thaj o vesto Europako thaj kotar i Turkia, o REF das grantură thaj stipendje karing entiteta thaj karing manuśa kaj si len sa kadă i pakiv sar vi o REF, and-o kaliteto, ando inkluzivno themesko siklăripe thaj and-i desegregaciă le śkolengi thaj ko levelo le klasengo.