Ko 8 Aprilo 2021, sa le Roma pa sa i phuv lośardine le 50 berśa dekana sas o Angluno Romengo Kongreso. But butǐa kerdile and-o nakhado dopaś śeliberś, ama o drom karing i Romengi ethnogeneza si inke pharo, ćeaileardo paruvdimatendar thaj fantomendar.
O Grattan Puxon si jekh anda le kodola kaj organizisardine o Angluno Romengo Kongreso kaj dikerdilo ando berś 1971. O Grattan vakărel ando interviu kaj kerdăs lesa o Ciprian Necula ando Aprilo 8, 2021, vaś sar le simbolură kaj liparen i Romani sel/nacia (o flago, o antemo) sas arakhline thaj sar sasas vazdine sar simbolură and-o vaxtiar le Kongresosko, akanara peinda berśa palal.
O membro fondatoro ando Gypsy Konsilo, jekh baro acktivisto thaj o manuś kaj maj but de sar jekhpaś śeliberś, kerdas kampanie vaś le ćaćimata le Romenge thaj le Travellurenge/Phirrutnege komuniteto. O Grattan Puxon si jekh kotar le maj bare xainga ȝăglimaske ande sa o sundal. Leskiri kontribucia karing o vazdipen la Romane Naciako/Selako si jekhutni thaj bikomparaciaki.
Ov maladăs peski kariera sar aktivisto vaś e manuśenge ćaćimata tala o śerutnipen thaj o mentorato vaś o Nicolae Gheorghe, anindoj and-i butǐ neve instrumentura ka te sikavel le stereotipură thaj bilaćegїndura e societetoske mamuj e Roma.
Ov sas źurnalisto, jekh lidero and-e demonstracienge kampanie ando them, jekh manuś savo putardăs soćiale-ekonomikane projektură, politikano analisto, ko-fondatoro ande jekh socialo antepriza, o lidero ande jekh Romani organizaciă, konsultanto ande le maśkarthemutne organizacie, o vakărutno andi themeski media. Sas Themesko Sekretaro and-o Rumuniako Ministero vaś e Europutne Fondură. Le Ciprianos si les jekh PhD andi Soćioloȝiă thaj si profesoro vaś o ethnićiteto thaj maskuliniteto ki SNSPA Univerziteta andar o Bukureśti, kaj śerutnisarel o angluno Evroputno Mastero Programo vaś e Romane Rodimata. Akana, o Ciprian Necula si o śerutno andi Fundacia vaś o Romengo Siklărimasko Fondo.
O projekto si buxlărdo kotar o Romengo Siklăripnasko Fondo (REF), jekh maśkarthemutni fundacia de akanara duj dekade, savi dăs vast karing le Roma kotar o Maśkar, o Esto thaj o vesto Europako thaj kotar i Turkia. O REF dăs grantură, stipendje thaj siklărimaske programă karing le entiteta thaj karing manuśa kaj si len sa kadă i pakiv sar vi o REF and-o kaliteto, ando inkluzivno themesko siklăripe thaj and-i desegregacia le śkolengi thaj ko levelo le klasengo.
Romano Patrimoniumo si jekh projekto kaj kerdăs les thaj kaj arakhel pe and-o proprieteto la Fundaciăko Romengo Siklărimasko Fondo.
O Romengo Siklărimasko Fondo (REF) si jekh maśkarthemutni fundaciă savi kerdilăs and-o 2005 thaj lako reśipe si te nakhavdel o baro siklărimasko dekalaźo reśisarimatengo maśkar le Roma thaj e gaȝe. Trujal lake reprezentativne ofisură, jekh aktivno thaj barărdino networko katar o Maśkar, o Esto thaj o vesto Europako thaj kotar i Turkia, o REF das grantură thaj stipendje karing entiteta thaj karing manuśa kaj si len sa kadă i pakiv sar vi o REF, and-o kaliteto, ando inkluzivno themesko siklăripe thaj and-i desegregaciă le śkolengi thaj ko levelo le klasengo.